Medyczne ujęcie ADHD

Naukowcy z Brookhaven National Laboratory podjęli się wykazania różnic w funkcjonowaniu chemicznym mózgu dzieci obciążonych ADHD. Badania wykazały, że nadpobudliwość oraz kłopoty z koncentracją powiązane są z gorszym funkcjonowaniem białek odpowiedzialnych za przenoszenie oraz działanie neuroprzekaźnika dopaminy. Taka  sytuacja decyduje o zakłóceniu systemu motywującego dla mózgu.
Uszkodzenia mózgu mogą tłumaczyć, niektóre kliniczne symptomy ADHD, obejmujące brak koncentracji oraz zmniejszoną motywację oraz towarzyszące czasami skłonności do uzależnień oraz otyłości. Zespół badawczy udowodnił, że ADHD zależne jest od oddziaływania dopaminy. W analizie tego zjawiska posłużono się pozytonową emisyjną tomografią komputerową (PET), umożliwiającą sprawdzenie sposobu korzystania mózgu z dopaminy.

Wyniki badań podkreśliły, że aktywność neuroprzekaźnika jaką jest dopamina spada w dwóch regionach mózgu kluczowych w motywacji, koncentracji oraz emocjach – śródmózgowia a także tzw. jądra półleżącego. Udowodniono, że przyczyną jest  niedostateczne stężenie dwóch protein, które odpowiadają za przenoszenie dopaminy  tj. receptorów oraz białek transportujących.

Ustalono, że im mniejszy poziom takich białek, tym symptomy ADHD są silniejsze. Zaburzenia są wynikiem braku równowagi między dopaminą oraz  noradrenaliną w centralnym układzie nerwowym.

Wyniki przeprowadzonych padań wskazały również na pewną prawidłowość :

  • występowała mniejsza objętość mózgu (około 5%);
  • minimalne uszkodzenie mózgu;
  • zauważalna o około 10% mniejsza objętość płatów czołowych,  oraz niektórych jąder  u podstawy mózgu, fragmentów ciała modzelowatego, mniejszy móżdżek (odpowiedzialne za koordynowanie pracy, hamowanie impulsywnych reakcji);
  • zwiększona objętość płatów potylicznych, odpowiedzialnych za odbiór wrażeń typu wzrokowego;
  • osłabiony przepływ krwi w płatach czołowych, wywołując niedostateczne dotlenienie oraz w jądrach podstawy;
  • powiększony przepływ krwi w płatach potylicznych.

 

Wykazano również , że objawy nadpobudliwości mogą stanowić efekt uszkodzeń centralnego układu nerwowego, oraz współwystępować przy innych zespołach objawowych tzn. u pacjentów z łamliwym  chromosomem X.

Obecnie dominuje teoria o uwarunkowaniu ADHD  neurobiologicznym. Przyjmuje się, że obszary mózgu odpowiedzialne za skupienie uwagi oraz zachowanie jak i impulsywność są mniej aktywne aniżeli u dzieci wolnych od zespołu ADHD.

Amerykańskie Towarzystwo Psychiatryczne skupiające lekarzy oraz  psychiatrów  zróżnicowało zaburzenia ADHD. Wykazano podtypy zespołu nadpobudliwości psychoruchowej:

Symptomy ADHD  w DSM – IV zostały podzielone na 2 kategorie:

  1. zaburzenia koncentracji uwagi;
  2. nadpobudliwość psychoruchowa.

W uzależnieniu od występowania jednego bądź obu powyższych symptomów, rozróżnia się 3 podtypy ADHD:
1. ADHD  podtyp mieszany, występuje gdy jednocześnie obecne są brak koncentracji uwagi oraz nadpobudliwość psychoruchowa. Jest to klasyczna odmiana ADHD. Niemniej jednak dzieci z tego rodzaju zaburzeniem mogą się znacznie różnić, ale niektóre zasadnicze cechy posiadają wspólne:

  • brak koncentracji;
  • trudności z rozpoczynaniem oraz kończeniem zadań ;
  • przechodzenie od jednej czynności do drugiej;
  • szybkie zniechęcanie lub uleganie znudzeniu;
  • brak kontroli  emocji;
  • aktywność i brak zahamowań.

 

2. ADHD – podtyp gdzie dominuje brak koncentracji uwagi. Ten  podtyp nazywany jest ADD czyli attention deficyt disorder, obejmuje zaburzenia koncentracji uwagi, ale bez nadpobudliwości. Niejednokrotnie te dzieci nie są podejrzewane o ADHD, gdyż nie wykazują nadmiernej aktywności. Ich główną cechą jest silny niedobór koncentracji uwagi. Są zdezorganizowane i  zapominalskie, jednocześnie wykazują większą  podatność na depresje oraz niepokój .

3. ADHD – podtyp gdzie dominuje nadpobudliwość psychoruchowa. Stanowi on nowy podtyp, mało zbadany. Obejmuje dzieci nadmiernie aktywne oraz impulsywne, ale niewykazujące braku koncentracji uwagi .

Więcej informacji: M. Popielarska i A. Popielarska, Psychiatria wieku rozwojowego, PWN, Warszawa 2000

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *