Charakterystyka okresu rozwojowego młodszego wieku szkolnego

Pojęcie rozwoju jest zazwyczaj rozumiane jako długotrwały proces w czasie, którego dokonują się prawidłowe, następujące po sobie zmiany. Zmiany to prowadzą do przechodzenia od form prostych do bardziej złożonych i skomplikowanych.

Podstawowymi czynnikami rozwoju człowieka są:

  • geny,
  • środowisko,
  • własna aktywność,
  • wychowanie.

Coraz częściej podkreśla się jednak, że najważniejszym z wyżej wymienionych czynników jest własna aktywność jednostki. Aktywność rozumiana jest jako charakterystyczny stan, który przejawia się w każdym zachowaniu i działaniu człowieka- od narodzin, aż do śmierci. Określa się ją jako siłę wewnętrzną uruchamianą przez jednostkę w sposób świadomy lub też nieświadomy.

Młodszy wiek szkoły to okres rozwojowy nazywany także późnym dzieciństwem. Trwa on od 6 do 12 roku życia. Klasa pierwsza szkoły podstawowej jest traktowana jako etap przejściowy pomiędzy wiekiem szkolnym, a wiekiem przedszkolnym. Ostatnia klasa szkoły podstawowej stanowi przejście od fazy dzieciństwa do fazy dorastania- czyli adolescencji.

W młodszym wieku szkolnym u dzieci zdecydowanie zwiększa się sprawność fizyczna. Sześcioletnie dziecko bez większego problemu będzie skakać na skakance i jeździć na rowerze. W wieku około 9-10 lat u dziewczynek, oraz 11-12 lat u niektórych chłopców mogą pojawić się pierwsze oznaki dojrzewania płciowego.

Zdecydowanym zmianom ulega rozwój poznawczy. Zmniejsza się znaczenie wyglądu zewnętrznego, wzrostowi natomiast ulega znaczenie wewnętrznych stanów, cech i wartości. Bardzo dużą rolę odgrywa towarzystwo rówieśników.

U sześciolatka występuje już stałość płci. Zaczyna on nabywać różnorodne umiejętności związane z operacjami konkretnymi. Pojawia się u niego rozumienie pojęcia: stałości, pojemności[5]. Wraz z wiekiem pojawia się logika indukcyjna. U ośmioletniego dziecka wyrabia się coraz lepsze zdolność posługiwania się umiejętnościami, które dotyczą operacji konkretnych. Wzrasta rozumienie pojęć: stałość masy, oraz stałość objętości.

Bardzo ważnym aspektem rozwojowym w tym okresie jest rozwój osobowości i pojęcia własnego „ja”. Pojęcie to staje się coraz bardziej abstrakcyjne i jest coraz mniej oparte na wyglądzie, natomiast zaczynają w nim dominować wewnętrzne cechy stałe. W wieku tym dzieci zaczynają nawiązywać przyjaźnie, które niejednokrotnie trwają długimi latami.

W okresie tym, zmianie ulega także, jakość związków z rówieśnikami, a także z rodzicami. Związki te zaczynają się opierać na rozumieniu wzajemnych stosunków. Dziecko zaczyna rozumieć, że ważne jest też zdanie pozostałych. Liczy się z inicjatywami innych.

Pojawia się także rola ucznia w którą wchodzi dziecko i która, obliguje go do przyjęcia nowych zasad oraz nauczenia się panujących norm.

Poniżej zostały zebrane i przedstawione modelowe cechy dziecka wczesnoszkolnego:

  • Budowa ciała: staje się bardziej masywna, sprawna, stabilna.
  • Somatyka: zwiększa się masa mięśniowa; chrząstki kostnieją; zwiększa się podatność na skrzywienia kręgosłupa, płaskostopie, przeciążania wzroku.
  • Zdrowie: polepszeniu ulega ogólna odporność organizmu; ogólny zdrowy okres w życiu dziecka.
  • Motoryka: dziecko jest bardzo ruchliwe; szybkiemu zmęczeniu ulega przy ruchach precyzyjnych- np. przy wykonywaniu prac manualnych.
  • Intelekt: lepsza pamięć; zaczyna pojawiać się i dominować myślenie konkretne; rozwija się logiczne, płynne i wyraziste słownictwo; zwiększeniu ulega zakres uwagi; zwiększa się spostrzegawczość i wrażliwość; rozwój empatii oraz innych uczuć społecznych.
  • Kontakty społeczne: zaczyna pojawiać się odseparowanie od rodziców; nauczyciel staje się osobą znaczącą; wzrasta potrzeba koleżeństwa oraz przyjaźni; poznawanie nowych grup społecznych.
  • Rozwój duchowy: zwiększa się poczucie religijności; wzrasta poczucie własnego „ja”.

Według teorii Erika Erikosona, rozwój trwa przez całe życie, jako że u dziecka, a następnie dorosłej osoby rozwija się poczucie tożsamości. By wykształcony został stabilny i kompletny rys tożsamościowy jednostka musi w czasie trwania życia przetrzymać i rozwiązać osiem „kryzysów” lub też „dylematów”.

W okresie rozwojowym młodszego wieku szkolnego pojawiającym się kryzysem jest „pracowitość a poczucie niższości”. Zadaniem tego dylematu jest przyswojenie podstawowych kulturowych umiejętności i norm wraz z umiejętnościami szkolnymi i sposobem używania narzędzi, natomiast przy prawidłowym rozwiązaniu tego kryzysu wypracowaną siłą staje się kompetencja.

Sposób w jaki kompetencje i sprawność dziecka są postrzegane i oceniane przez osoby z najbliższego otoczenia, ma bardzo duży wpływ na jego pozytywną samoocenę. Liczne niepowodzenia, jakich dziecko doświadcza w tym okresie mogą prowadzić do utraty wiary we własne siły i możliwości, a w konsekwencji doprowadzić to może do zniechęcenia podejmowania zadań jakie są stawiane przed dzieckiem . Doprowadzić to może do frustracji, a także do występowania zachować agresywnych. Dlatego tak ważne jest poprawne rozwiązanie konfliktu jaki występuje w tym okresie rozwojowym.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *